Chương 12 Trung Cấp

Database Testing

SQL cần biết cho QA, data validation strategies, transaction testing và migration testing.

🗃️ SQL Quan Trọng cho QA Required

⚠️ Nguyên tắc an toàn

Trên Production DB: CHỈ SELECT, không bao giờ UPDATE/DELETE/INSERT. Trên test DB: luôn biết data nào bạn tạo để cleanup sau. Wrap UPDATE/DELETE trong transaction, verify với SELECT trước khi COMMIT.

-- SELECT cơ bản với điều kiện
SELECT id, email, status, created_at
FROM users
WHERE status = 'active'
  AND created_at >= '2025-01-01'
ORDER BY created_at DESC
LIMIT 10;

-- JOIN để liên kết bảng
SELECT o.id AS order_id, u.email, o.total, o.status
FROM orders o
INNER JOIN users u ON o.user_id = u.id
WHERE o.status = 'pending'
ORDER BY o.created_at DESC;

-- COUNT và GROUP BY — đếm phân bố
SELECT status, COUNT(*) AS total
FROM orders
GROUP BY status
ORDER BY total DESC;

-- Tìm duplicates
SELECT email, COUNT(*) AS occurrences
FROM users
GROUP BY email
HAVING COUNT(*) > 1;

-- NULL check — tìm data thiếu
SELECT id, name, phone
FROM customers
WHERE phone IS NULL
  OR phone = '';

-- Subquery — orders không có items
SELECT id FROM orders
WHERE id NOT IN (
  SELECT DISTINCT order_id FROM order_items
);

✅ Data Validation Strategies

Sau khi thực hiện action trên UI/API → verify data trong DB:

Record creation: POST /api/users → query SELECT * FROM users WHERE email = 'test@test.com' → verify row exists với đúng data
Record update: PUT /api/users/123 → query SELECT updated_at FROM users WHERE id = 123 → timestamp mới hơn
Record delete: DELETE /api/users/123 → query → row không còn (hard delete) hoặc deleted_at IS NOT NULL (soft delete)
Count verification: Import 1000 products → SELECT COUNT(*) FROM products = 1000
Foreign key integrity: Order created → order_items table có đúng số rows với đúng order_id
Constraint validation: UI allows duplicate email? → check DB constraint reject nó: INSERT INTO users(email) VALUES('existing@test.com'); → phải raise constraint error
Encoding: Input tiếng Việt "Nguyễn" → SELECT → verify không bị lỗi encoding
Timezone: Action lúc 10:00 AM EST → created_at trong DB phải là UTC hoặc có correct offset

🔒 Transactions & ACID Testing

ACID Properties — QA cần hiểu để thiết kế test cases:

AtomicityTất cả operations trong transaction phải thành công HOẶC tất cả rollback. Test: payment thành công nhưng order tạo fail → phải rollback payment (không charge). Hoặc inventory giảm nhưng order không tạo → phải rollback inventory.
ConsistencyDB luôn ở trạng thái hợp lệ. Test: account balance không bao giờ âm, foreign key integrity không bao giờ bị vi phạm.
IsolationTransactions đồng thời không ảnh hưởng nhau. Test: 2 users cùng mua item cuối cùng → chỉ 1 người mua được, người còn lại nhận out-of-stock.
DurabilityCommitted transaction tồn tại vĩnh viễn, ngay cả khi system crash. Test: sau server restart, data vẫn intact.

-- Test Transaction Rollback (chỉ trên test DB)
BEGIN;
  INSERT INTO orders (user_id, total) VALUES (123, 99.99);
  SELECT LAST_INSERT_ID() AS order_id; -- get new order id
  -- Simulate failure: intentionally don't insert order_items
ROLLBACK; -- Order should NOT exist after this

SELECT * FROM orders WHERE user_id = 123; -- verify rollback worked

📦 ETL & Data Migration Testing

Reconciliation: Source record count = Destination record count. SELECT COUNT(*) FROM source_db.users vs SELECT COUNT(*) FROM target_db.users
Data Accuracy: Sample 100 records ngẫu nhiên, so sánh source và destination field by field
Transformation: Transform rules applied correctly (date format change, field rename, calculated fields)
Null Handling: NULL values migrate correctly, không bị converted thành empty string hoặc 0
Character Encoding: Special characters (accents, emoji, CJK characters) migrate intact
Referential Integrity: All foreign keys in destination point to existing records
Performance: Migration completes within acceptable time window (downtime window)
Rollback Plan: Verify rollback procedure works — can we restore from backup?

🧰 Database Tools cho QA

DBeaverFree, cross-platform, support 80+ database types. Best for multi-DB environment. Features: query editor, ER diagram, data compare, export to CSV/Excel.
TablePlusClean UI, fast, Mac/Windows. Hỗ trợ MySQL, PostgreSQL, SQLite, Redis, MongoDB. Bản free giới hạn 2 tabs mở cùng lúc.
pgAdmin 4Official PostgreSQL admin tool. Mạnh về query analysis, EXPLAIN plan visualization.
MySQL WorkbenchOfficial MySQL tool. Strong với ER diagram, schema design, migration wizard.
MongoDB CompassGUI cho MongoDB — view collections, run queries (aggregation pipeline), index management.
Redis InsightOfficial Redis GUI — xem keys, TTL, data types, memory usage. Hữu ích khi test cache behavior.

✏️ Bài Tập

📝 Bài Tập: SQL Queries cho Data Validation

E-commerce database có tables: users, orders, order_items, products. Viết SQL queries để:

Tìm tất cả orders có total không khớp với sum của order_items
Tìm users có 2+ accounts với cùng email (case-insensitive)
Tìm products có stock âm (không hợp lệ)
Verify rằng tất cả order_items reference đến valid order_id và valid product_id
Tìm orders được tạo nhưng không có order_items nào (orphan orders)
Đếm số orders theo trạng thái trong 30 ngày qua